🏮 Tết Trung Thu Rằm Tháng Tám

Rằm tháng Tám là lúc trăng tròn và sáng nhất năm. Với người Việt, đó cũng là đêm mà trẻ con được làm trung tâm của cả xóm làng.

Vì Sao Là Rằm Tháng Tám?

Tháng Tám âm lịch nằm giữa mùa thu, nên rằm tháng Tám gọi là "trung thu" - giữa mùa thu. Thời điểm này ở miền Bắc trời đã hết oi bức, không khí khô ráo trong trẻo, và mặt trăng đạt độ tròn sáng nhất trong năm.

Về gốc gác, đây vốn là lễ mừng mùa của cư dân nông nghiệp. Vụ mùa vừa thu hoạch xong, thóc đã vào bồ, người nông dân có thời gian nghỉ ngơi và bày cỗ tạ ơn trời đất. Việc Trung Thu dần trở thành tết của trẻ em là biến đổi về sau, khi người lớn dành đêm trăng đẹp nhất năm cho con trẻ vui chơi.

Sự Tích Chú Cuội Và Chị Hằng

Truyện kể chú Cuội là tiều phu tình cờ tìm được cây thuốc quý có thể cải tử hoàn sinh. Ông đào về trồng ở góc vườn và dặn vợ tuyệt đối không được tưới nước bẩn vào gốc cây, nếu không cây sẽ bay lên trời.

Một hôm người vợ quên lời dặn. Cây bắt đầu rung chuyển và bật gốc bay lên. Cuội đi làm về vừa kịp túm lấy rễ cây để giữ lại, nhưng sức người không cản nổi, cây cứ thế kéo ông bay thẳng lên cung trăng. Từ đó mỗi đêm rằm, nhìn lên mặt trăng người ta thấy bóng một cây đa và một người ngồi dưới gốc - đó là chú Cuội ngồi nhớ nhà.

Câu chuyện giải thích vệt tối trên bề mặt Mặt Trăng theo cách rất Việt Nam, đồng thời gửi gắm nỗi niềm về sự xa cách và lòng mong nhớ quê hương.

Những Phong Tục Đặc Trưng

Rước Đèn

Trẻ con cầm đèn đi thành đoàn khắp xóm, vừa đi vừa hát. Đèn truyền thống làm bằng tre dán giấy bóng kính, phổ biến nhất là đèn ông sao năm cánh, ngoài ra còn đèn cá chép, đèn kéo quân, đèn con thỏ. Đèn kéo quân là loại tinh xảo nhất: hơi nóng của nến làm vòng giấy bên trong quay tròn, chiếu bóng các hình nhân chuyển động lên mặt đèn.

Múa Lân

Đoàn lân đi từng nhà, đầu lân do một người điều khiển, đuôi lân một người, cùng ông Địa bụng phệ tay cầm quạt mo đi trước dẫn đường. Tiếng trống thùng thình là âm thanh báo hiệu Trung Thu đã về. Chủ nhà treo phong bao đỏ lên cao, lân phải nhảy lên ngoạm lấy - gọi là hái lộc.

Bày Cỗ Trông Trăng

Mâm cỗ Trung Thu bày ngoài sân dưới ánh trăng, trung tâm luôn là chó bưởi - con chó tết bằng tép bưởi trắng, mắt làm từ hạt nhãn hoặc hạt đậu đen. Xung quanh bày bánh nướng bánh dẻo, hồng đỏ, hồng ngâm, na, chuối, cốm. Trẻ con chờ trăng lên đỉnh đầu mới được phá cỗ.

Bánh Nướng Và Bánh Dẻo

Bánh truyền thống có hình vuông hoặc tròn. Hình tròn tượng trưng cho mặt trăng và sự viên mãn, hình vuông tượng trưng cho mặt đất - hai hình ghép lại thể hiện quan niệm trời tròn đất vuông của người Việt. Nhân thập cẩm cổ truyền gồm mỡ đường, lạp xưởng, hạt dưa, hạt sen, mứt bí, lá chanh thái chỉ.

Tết Đoàn Viên

Bên cạnh tên gọi tết thiếu nhi, Trung Thu còn được gọi là tết đoàn viên. Trăng tròn tượng trưng cho sum họp, nên đây là dịp con cháu ở xa về thăm nhà, biếu cha mẹ hộp bánh, cả gia đình quây quần dưới ánh trăng. Ý nghĩa ấy vẫn giữ nguyên giá trị, ngay cả khi đèn ông sao giấy bóng kính đã phải chia sân chơi với đủ loại đồ chơi hiện đại.